Vide etiam paginam discretivam: Oedipus (discretiva)

Haec commentatio vicificanda est ut rationibus qualitatis propositis obtemperet.
Quapropter rogamus ut corrigas praecipue introductionem, formam, nexusque extra et intra Vicipaediam.
Schlaegel und eisen yellow.svg -2 Latinitas huius rei dubia est. Corrige si potes. Vide {{latinitas}}.

Oedipus[1] (Graece: Οἰδίπους) in mythologia Graeca fuit filius Laii et Iocastae.

De patreRecensere

Laius, rex Thebanorum, Chrysippum pulchritudinis magnae causa rapuit, quadecausa pater Chrysippi Laium exsecratus est:

  • Filius Laii Laium necabit.
  • Filio Laii nato Laius iubet filium nervis pedum percussis exponere foras.

Servus Polybi, regis in Corintho, puerum invenit et eum ad uxorem eius, Periboiam, fert. Puer Oedipus nominatur , quia pedes pueri tumidi sunt.

De oraculoRecensere

Postquam Oedipus adulescens factus est, originem suam scire poscit. Primum Oedipus Polibum et Periboiam rogat, responso non dato, Oedipus oraculum Delphicum petit. Cui responsum est: "Patrem occideris matremque uxorem duxeris." Itaque Oedipus non ad Corinthum revertitur, sed in Phorkem equo vehit, quia Polybum et Periboiam parentes habet. In via angusta seni Laio obit; cum Laius non cedere vult, Oedipus ira motus Laium et servos eius occidit.

De sphingeRecensere

Oedipus iter Thebas facit. Sed ante portas Thebarum sphinx sedet et cuique, qui Thebas intrare vult, carmen ponere solet:

Carmen: "Cui animali sunt mane pedes quattuor, postea duo, vesperi tres?" Responsum: "Homini."

Quis carmen non solvet necatur, sed Oedipus carmen solvit. Quamobrem Sphinx se in mare praecipitavit.

Creon, frater Iocastae, quae Laio mortuo sine coniuge mansit, rex in Thebis est. Inscius Iocastam matrem Oedipodis esse, Kreon ei Iocastam in matrimonium dat, ut Oedipodi pro Thebis servando Thebanorum gratias agat. Sic Oedipus rex Thebanorum factus est.

De matrimonioRecensere

Iocasta Oedipodi quattuor liberos peperit, scilicet Eteoclem, Polynicem, Antigonam et Ismenam.

De pesteRecensere

Non multos annos post in Thebis pestis est. Oraculum Delphis rogatum respondit, ut pestis duret, donec interfector Laii ex Thebis expulsus sit. Itaque Oedipus interfectorem quaerit. Tandem Oedipus a Teiresia narratur se ipsum interfectorem esse. Quibus verbis auditis Oedipus Iocastam, matrem et uxorem, occidere vult, sed iam gladio suspenso ea vitam finit. Tum fibula Iocastae Oedipus oculos suos traicit. Tunc Kreon a Oedipode rex factus est. Sola Antigone cum eo in exilium eunte comitatur.

De fine vitae eiusRecensere

Oraculum Delphis Oedipodi apud Eumenides refugium et quietem in perpetuum sinit. Postquam Oedipus cum filia diu contendit Graeciam migratus est et pervenit ad silvam sacram Eumenidum. Mortalibus non licet silvam inire, tamen Oedipus intrat et ibi introitum Orci invenit.

Oedipus in theatroRecensere

Iam Aeschylus trilogiam (Laios, Oedipus, Septem contra Thebas) fabulis Thebanis dicaverat e quibus tragoediis tertia tantum servata est. Praeclarissimae vero sunt Sophoclis Oedipus rex et Oedipus Coloneus. Deinde tragoedias de eodem composuerunt Latine Seneca[2], Francogallice Petrus Corneille (1659)[3] et Voltarius (1718)[4] et alii alia multi lingua. Ex Oedipode rege Sophocleo Petrus Paulus Pasolini pelliculam (1967) duxit[5]. Illustris est etiam Oedipus rex cantatus a Iohanne Cocteau (textus Francogallicus postea a Iohanne Daniélou Latine versus) et Igor Stravinski (musica) compositus (1927-8)[6].

NotaeRecensere

  1. Genetivus Oedipodis (Cicero, De Finibus V.3). Apud poetas invenitur etiam Oedipodes(nom.)/Oedipodae(gen.)ː Statius, Thebais I.48. Econtra apud humanistas genetivus Oedipi saepius occurrit (vide exempli gratia commentarios Ioachimi Camerarii ad Sophocleas tragoedias).
  2. Textus
  3. Textus
  4. Textus
  5. Duarte Mimoso-Ruiz, "La transposition filmique de la tragédie chez Pasolini, (Œdipe-Roi, Médée)", Pallas. Revue d'études antiques, 1992ː 57-67. Robert J. White, "Myth and Mise-en-Scène: Pasolini's "Edipo Re"", Literature/Film Quarterly, 1977ː 30-37
  6. Apud Gallica audiendus.

FontesRecensere

Plura legere si cupisRecensere

Nexus interni