Lingua Neograeca

lingua
(Redirectum de Neograece)

Lingua Neograeca,[1] seu lingua Graeca vulgaris,[2] est quaelibet nonnullarum linguarum vel dialectorum Graecorum in usu vernaculo post Constantinopolim a Turcis expugnatam (1453). Lingua Neograeca usque ad annum 1976 per diglossiam in duas varietates divisa erat, quarum una erat lingua Demotica (δημοτική, scilicet γλώσσα, 'communis', 'vulgaris'), sermo quotidianus et quasi innatus, altera lingua Pura (Καθαρεύουσα), plerumque (tantum) scripta, forensis et ecclesiastica.

Unam legis e paginis de
disserentibus

Proto-Graeca (ca. 2000 a.C.n.)
Mycenaea (1600–1100 a.C.n.)
Graeca antiqua (800–300 a.C.n.)
Koine (300 a.C.n.–600 p.C.n.)
Graeca Media (600–1500)
Dialecti in Graecia et Cypro inventae

Ab anno 1976, norma facta est Lingua Neograeca communis (Νεοελληνική κοινή), sermo Demotica (Δημοτική) cum quibusdam proprietatibus e Pura (Καθαρεύουσα) oriundis.

Sunt etiam dialecti neograecae; fere omnes filiae dialecti Atticae sunt. Tantum dialectus Tsaconica est filia dialecti Doricae, quae in paucis vicis Peloponnesiis adhuc in usu est.

Aliqua solita verba locutionesque

recensere
Lingua Latina Lingua Graeca Pronuntiatus
Graecus Έλληνας [ˈe̞linas].
Graeca Ελληνίδα [ˌe̞liˈniða].
Graece Ελληνικά [e̞ˌliniˈka].
bonum mane (opto) καλημέρα [ˌkaliˈme̞ra].
bonam vesperam (opto) καλησπέρα [ˌkaliˈspe̞ra].
bonam noctem (opto) καληνύχτα [ˌkaliˈnixta].
vale χαίρετε (sermo urbanus), αντίο (s. cotidianus), γεια σου or γεια σας (s. familiaris) [ˈçe̞re̞te̞], [aˈdio̞], [ˈʝasu], [ˈʝa-sas] .
domina κυρία [kiˈria]
quaeso παρακαλώ [paˌrakaˈlo̞].
domine κύριε [ˈkirie]
ignosce mihi συγνώμη [siˈɣno̞mi].
gratias tibi (ago) ευχαριστώ [e̞fˌxariˈsto̞].
illud αυτό, (ε)κείνο [afˈto̞]; [(e̞)ˈcino̞].
hoc αυτό, (ε)τούτο [afˈto̞]; [(e̞)ˈtuto̞].
ita (est) ναι [ne̞].
non όχι [ˈo̞çi].
propinatio εις υγείαν! (ad litteram: "saluti"), aut vulgarius γεια μας! (ad litteram: "nostrae saluti") [ˌis iˈʝi.an], [ˈʝa mas].
sucus χυμός [çiˈmo̞s̠].
aqua νερό [ne̞ˈro̞].
vinum κρασί [kraˈsi].

Textus exemplum

recensere

Commentatione prima Universae Iurum Humanorum Declarationis (a Consociatione Nationum):

Άρθρο 1: 'Ολοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα. Είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης.
Graeca in abecedario Graeco.
Arthro 1: Holoe hoe anthropoe genniuntae eleutheroe cae isoe sten axioprepea cae ta dicaeomata. Einae proecismenoe me logici cae syneidese, cae opheilun na symperipherontae metaxy tus me pneuma adelphosynes.
Graeca in translitteratione Romana.
Árthro 1: Óli i ánthropi yeniúnde eléftheri ke ísi stin aksioprépia ke ta dhikeómata. Íne prikizméni me loyikí ke sinídhisi, ke ofílun na simberiféronde metaksí tus me pnévma adhelfosínis.
Graeca in transcriptione.
[ˈarθro ˈena ‖ ˈoli i ˈanθropi ʝeˈɲunde eˈlefθeri ce ˈisi stin aksioˈprepia ce ta ðiceˈomata ‖ ˈɪne priciˈzmeni me loʝiˈci ce siˈniðisi | ce oˈfilun na simberiˈferonde metaˈksi tuz me ˈpnevma aðelfoˈsinis]
Graeca in Abecedario Phonetico Internationali.
Commentatio I: Omnes homines dignitate et iure liberi et pares nascuntur, rationis et conscientiae participes sunt, quibus inter se concordiae studio est agendum.
Latine (e situ United Nations Human Rights)

nihil, nil - μηδέν - míden - API: ['miðen]

unus - ενας, μία, ενα - enas, mía, ena - API: ['enas], ['mia], ['ena]

duo - δύο - duo - API: ['ðio]

tres - τρία - tría - API: ['tria]

quattuor - τέσσερα - téssera - API: ['tesera]

quinque - πέντε - pénte - API: ['pende]

sex - έξι - éxi - API: ['eksi]

septem - επτά - eptá - API: [ep'ta]

octo - οκτώ - októ - API: [ok'to]

novem - εννέα - ennéa - API: [e'nea]

decem - δέκα - déka - API: ['ðeka]

  1. Vide e.g. titulum operis H. C. Muller, Cobeti de lingua neograeca iudicium epistola critica ad Naberum. Lugduni Batavorum: Brill, 1892 (Textus apud Google Books)
  2. Ioannis Matthiae Gesneri Opuscula minora varii argumenti, tomus V (Vratislaviae; 1745), p. 39.

Bibliographia

recensere
  • Trudgill, Peter. 2003. Modern Greek dialects. A preliminary classification. Journal of Greek Linguistics 4: 54–64. ISSN 1566-5844.
  • Holton, David, Peter Mackridge, et Irene Philippaki-Warburton. 1997. Greek: A comprehensive grammar of the modern language. Londinii: Routledge. ISBN 0-415-10002-X. Liber apud books.google.de.
  • Ruge, Hans. 2001. Grammatik des Neugriechischen (Lautlehre, Formenlehre, Syntax). Coloniae Agrippinae. ISBN 3-923728-19-0.
  • Κλαίρης, Χρήστος, et Γεώργιος Μπαμπινιώτης. 2005. Γραμματική της Νέας Ελληνικής. Athenis.
  • Μπαμπινιώτης, Γεώργιος. 1998. Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας. Athenis.
  • [O.A.]?. 1998. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ινστιτούτο Νεοελληνικών σπουδών: Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής. Thessalonicae.
  • Lonely Planet, Thanasis Spilias et Lonely Planet Publications, Greek, editio quarta, Mars 2010. ISBN 9781741047080

Nexus interni

Nexus externi

recensere