Aperire sectionem principem
Tabula geographica terrarum Muiscanarum, rectione zaque flava, zipa viride.
Exemplar Ratis Muiscanae (12001500) initiationem novi zipae depingit, hominis qui thesauros deis in media Guatavita, lacu sacro, offerebat. Haec traditio origo fabulae Chrysopolis (Hispanice El Dorado) facta est. Museum Auri Bogotae Columbiae.

Rectores Muiscani,[1] qui Confoederationem Muiscanam regebant cum conquisitatores Hispani in medias Columbiae terras altas pervenirent, erant zipa, rector regionis australis, capite Bacatá (nunc Bogota), ac zaque, rector regionis septentrionalis, capite Hunza (hodierna Tunja).[2]

OrdinatioRecensere

Zipa et zaque erant appellationes his rectoribus confoedrationis antiquae datae. Dominationem absolutam tenebat neuter; haec autem munera honoris magni habebantur, caerimoniasque exquisitiores implicabat. Munus zipae erat tam editum ut ne nobiles quidem eius faciem aspicere audebant.[2]

Erat zipae curae aurum deis offerre. Auro obtectus in rate regali ad mediam Guatavitam, lacum sacrum, navigabat, ubi ornamenta aurea offerebat. Quod late putatur origo fabulae Chrysopolis (Hispanice El Dorado).[2] Cum Gonzalus Jiménez de Quesada in terras Muiscanas perveniret, zipa regnans Tisquesusa ac zaque Quemuenchatocha erat.

HereditasRecensere

Rector Muiscani potestatem hereditate excipiebant, sed successio non erat patrilinealis. Potius, regi succedebat filius maximo natu eius sororis maximo natu. Erant autem exceptiones.

Rectores MuiscaniRecensere

ZaqueRecensere

Rectores Muiscani Hunzae
Imago Nomen Initium Finis Res singulae
Hunzahúa ? 1470 Urbem Hunza (nunc Tunja) condidit.
Michuá 1470 1490 Mortuus in Proelio Chocontá
Quemuenchatocha 1490 1537 Regnabat cum Hispanici in Columbiam pervenirent
Aquiminzaque 1537 1539 Ultimus rector Muiscanus

ZipaeRecensere

Rectores Muiscani Bacatá (zipae)
Imago Nomen Incipium Finis Res singulae
Meicuchuca 1450 1470 Apud legendam cum angue dormire solebat
Saguamanchica 1470 1490 Mortuus in Proelio Chocontá
Nemequene 1490 1514 Immanem Codicem Nemequene promulgavit
Tisquesusa 1514 1537 Regnabat cum Hispanici in Columbiam pervenirent
Sagipa 1537 1539 Ultimus rector Muiscanus australis

Alii rectoresRecensere

Rectores Muiscani Tundamae et Sugamuxi
Imago Nomen Incipium Finis Res singulae
Tundama -1539 Ultimus rector Tundamaw
Sugamuxi -1539 Ultimus iraca Sugamuxi
Nompanim Paenultimus iraca Sugamuxi

NotaeRecensere

  1. Haec appellatio a Vicipaediano e lingua indigena in sermonem Latinum conversa est. Extra Vicipaediam huius locutionis testificatio vix inveniri potest.
  2. 2.0 2.1 2.2 Bushnell 2012:26–27.

BibliographiaRecensere

  • Bushnell, David. 2012. Colombia: Una nación a pesar de sí misma. Bogotae: Planeta Group. ISBN 9789584217295.