Esculaap4.svg
Cave: notitiae huius paginae nec praescriptiones nec consilia medica sunt.

Reflexus (-us, m.)[1] est agitatio nervorum haud voluntaria, quodam stimulo incitata, saepe motus stimulo factus. In parte natura eius late inmutabili causa reflexus arcus concipiuntur. Multi reflexus vulgo reflexus osteotendinosus comprehenduntur, inter eos clarissime reflexus ligamenti patellae praestare solet, at etiam reactio pupillae angustantis luce causa reflexus est.

Reflexus proprioceptivus unius exemplum: Incitatur reflexus ligamenti patellae pulsu malleoli contra ligamentum patellae, quo per fusos musculares eo tensos nervi sensorii afferentes impulsum in medullam spinalem mittunt, quo transmissio per unam synapsem fit (reflexus monosynapticus). Postea fibrae efferentes iussum ab medulla in musculum eundem dant: contractio fit.

Cum omnes reflexus non solum ad genus singulare coercentur, dividuntur in physiologia et medicina varia reflexuum genera in reflexus proprioceptivos et exteroceptivos, monosynapticos et polysynapticos, physiologicos et pathologicos, velut ope et circulorum gubernationis partium cerebri superiorum ut reflexus primitivos, trunci encephali, systematis nervosi autonomici (vegetativi), et gubernationis ceteri systematis nervosi ut osteotendinosos et sexuales. Alii reflexus nominantur innati vel docti, alii condicionales.

In neurologia, reflexus et physiologici stimulandi et pathologici dignoscendi magnum momentum habet[2]. Inveniuntur nonnulli reflexus tantum post partum vel aetate infantis vel una cum morbis neurodegenerativis.

Praeterea quaedam phaenomena nominata reflexus, quae non per nervorum actionem in opere versantur.

Arcus reflexusRecensere

In reflexibus describendis saepe de arcu, circuli parte, dicitur, ita symbolo firmitas nexuum nervalium et quaedam distantia constans inter locum stimulatum et effectorum indicantes.

Afferentia et efferentiaRecensere

Generaliter dictum quisque reflexus stimulo idoneo incitatur potest. Prope stimuli locum structurae aptae illius effectus accipiunt transmittuntque sine procrastinatione in nervum sensorium, quod signum electricum in structuram mediam (saepe medullam spinalem) affert, nimirum fibrae haec nervales dicuntur (in medium) afferentes, directio signi versus centrum dirigitur, quare fibrae sensoriae vocatur quoque centropetilae.

Structura reflexus centralis indita directe in crus efferens transmittit:

Demum ab structura centrali signa electrica efferuntur, ergo fibrae egredientes nominantur (ab centro) efferentes, vel centrofugales. Nexus inter reflexus afferentia et efferentia vocitatur arcus reflexus, imprimis si loci stimulantes et effectores non inter se non procul sint (ut in reflexibus proprioceptivis, vide infra).

Reflexus proprioceptivi et exteroceptiviRecensere

Separantur reflexus proprioceptivi a reflexibus exteroceptivis.

Reflexus proprioceptivi distantia brevissima ostendunt, quod est situm stimulationis prope effectuum esse. Transmissio per unam synapsem fit, reflexus monosynapticus. Exemplum classicum reflexus proprioceptivi est reflexus ligamenti patellae: Pulsus malleo neurologico in ligamentum patellae infra patellam extensionem cruris subitam perficit.

Aliter exteroceptivis in reflexibus distantia inter stimulationem et effectum paulum latior est. Transmissio per plus quam unam synapsem fit, reflexus polysynapticus. Exemplum est reflexus cremasteris virum: latere cutis femoris inferior mulso elevatio testis per contractionem musculi cremasteris eiusdem lateris efficit.

Reflexus monosynaptici et polysynapticiRecensere

Quidam reflexus tantum ope unae synapsis functionem suum exhibent, reflexus monosynaptici; alii iterum plus quam synapsem singularem agunt, reflexus polysynaptici.

Reflexus Hoffmannianus (Reflexus H)Recensere

Examinatione electrophysiologico virtutes reflexuum arcuum demonstrantur, in reflexibus proprioceptivis et monosynapticis responsa duo esse: primum responsum directum motorium superius (M), alterum responsum indirectum posterius reflexum Hoffmanianum (reflexum H)[3].

Reflexus physiologici et reflexus pathologiciRecensere

Reflxus physiologici ad organismum salubre valent. Reflexus pathologici tamen morbo vel statu insalubre (malo) demum provocantur.

Reflexus primitiviRecensere

Reflexus Moronianus cum sequentia: brachiorum abductio, deinde adductio, postremo fletus

Reflexus primitivi cum naturalibus cerebri actionibus coniunguntur. Plerique reflexuum eorum neque proprioceptivi neque exteroceptivi supra descripti medullae spinalis ope transmittuntur. Exhibentur illi in neonatis, infantibus, et iterum in senibus, si tum morbus neurodegenerativus[4] visitari potest:

Reflexus trunci encephaliRecensere

Truncus encephali est cerebri pars basalis, quo inter alia nuclei nervorum cranialium et centra gubernationis functionum systematis autonomici nervosi locata sunt[8]. Examinatio eorum in morbis trunci encephali dignoscendis utilis commendatur:

Reflexus vegetativiRecensere

Reflexus praesertim circa systema nervosum autonomicum non facile inter proprioceptivos et exteroceptivos distinguendi sunt. Exempla sunt reflexus pupillae velut refluxus innervationum glandularum sudoriferarum atque reflexus vesicae urinariae, coli, reflexus sexuales. Nuper de reflexu novo, "reflexu receptori et vasculari vegetativo", qui ad regenerationem specet, describitur[12].

  • Reflexus inflationis Heringianus et Breueriensis: In pulmonibus distensio textus pulmonum (inflatio supra normalem) per afferentes fibras nervi vagi inspirationem inhibit
  • Reflexus deflationis Heringianus et Breueriensis: In pulmonibus textus deflatus per afferentes nervi vagi exspirationem inhibit (in hominibus momento minore).

Reflexus osteotendinosiRecensere

Reflexus vulgo cum reflexibus osteotendinosis connectuntur: Pulsus malleo manu medici infra genu contractionem, saepe quam fulguratam, pedis (curis) eliciebat - vae ne immediate ante pedem stetis! Is reflexus ligamenti patellae est unus ex plurimis, qui diversis corporis musculis examinari queat.

Gradus reflexuumRecensere

Reflexuum actio vehementia partiri in gradus quattuor potest:

Gradus Vehementiae descriptio
0 absens ("mutum")
1+ vel + hypoactiva
2+ vel ++ "normalis"
3+ vel +++ hyperactiva, sine clono, cum distributione proximos in musculorum greges
4+ vel ++++ hyperactiva, cum clono

Reflexus sexualesRecensere

Iuxta organa sexualia et illorum functiones nonnulli reflexus noti sunt.

In viris[13]:

Mala reflexuumRecensere

Mala reflexuum osteotendinosorumRecensere

AreflexiaRecensere

Areflexia dicitur, si responsum reflexus vacet.

HyporeflexiaRecensere

Hyporeflexia imbecillitatem responsi reflexus describit.

HyperreflexiaRecensere

Hyperreflexia ad responsum auctum reflexus valet.

ClonusRecensere

Cum contractione singulari responsum normale, clonus ad palpitationes responsum vel solventes vel continuas respicit.

Mallei reflexusRecensere

 
Usus mallei reflexus, hic reflexum ligamenti patellae stimulantis

Malleus reflexus est instrumentum medicum peritis adhibitum, reflexuum tendinis profundorum excicitandorum. Inter civitates et tempora diversi mallei excogitabantur et adhibebantur.

HistoriaRecensere

Anno 1863 Ioannes Sečenov (1829-1905) inhibitionem reflexuum ranae investigabatur. Postea notio reflexuum aliorum cum Ioanne Pavlov (1849-1936) nexa est, qui reflexus condicionales describebat.

Phaenomena reflexus dicta, quae non sunt reflexus sensu strictuRecensere

NotaeRecensere

  1. Ebbe Vilborg, Norstedts svensk-latinska ordbok. Andra upplagan. Norstedts akademiska förlag, 2009 (s.v. reflex).
  2. Salandy S., Rai R., et al. (Sep 2019). "Neurological examination of the infant: A Comprehensive Review". Clinical anatomy 32 (6): 770-7 
  3. Hoehler F. K., Buerger A. A. (1981). "A quantitative model of the Hoffmann reflex". Neurological research 3 (3): 251-66 
  4. Plutino A., Baldinelli S., et al. (Dec 2019). "Inter-rater reliability of primitive signs in dementia". Clinical neurology and neurosurgery 187: 105555 
  5. Futagi Y., Suzuki Y. (Aug 2010). "Neural mechanism and clinical significance of the plantar grasp reflex in infants". Pediatric neurology 43 (2): 81-6 
  6. Futagi Y., Yanagihara K., et al. (Sep 2013). "The babkin reflex in infants: clinical significance and neural mechanism". Pediastric neurology 49 (3): 149-55 
  7. Owen G., Mulley G. P. (Aug 2002). "The palmomental reflex: a useful clinical sign?". Journal of neurology, neurosurgery, and psychiatry 73 (2): 113-5 
  8. Hopf H. C. (May 1994). "Topodiagnostic value of brain stem reflexes". Muscle and Nerve 17 (5): 475-84 
  9. Coşkun T., Kiziltan M., et al. (Iul 2015). "Blink reflex in progressive myoclonic epilepsies". Seizure 29: 169-73 
  10. Hopf H. C., Ellrich J., Hundemer H. (Nov 1992). "The pterygoid reflex in man and its clinical application". Muscle and Nerve 15 (11): 1278-83 
  11. Angelaki D. E. (Iul 2004). "Eyes on target: what neurons must do for the vestibuloocular reflex during linear motion". Journal of neurophysiology 92 (1): 20-35 
  12. Ofner M., Walach H. (Sep 2020). "The Vegetative Receptor-Vascular Reflex (VRVR) - A New Key to Regeneration". Frontiers in physiology: 11:547526 
  13. Courtois F., Carrier S., et al. (2013). "The control of male sexual responses". Current pharmaceutical design 19 (24): 4341-56 

Nexus interni

Nexus externiRecensere

  • neurology.mhmedical.com de reflexibus trunci encephali (Anglice)
  • Reflexus neonatorum (Anglice)