Catapulta Romana, in libro anni 1584 depicta
Exemplum catapultae nuper constructum

Catapulta[1] est machina bellica, seu tormentum, quo sagittae et tela magno impetu, longoque spatio iaciuntur.[2] Catapultae variorum generum in bellis ab antiquitate usque adhuc adhibitae sunt.

EtymologiaRecensere

Catapulta a voce Graeca καταπέλτης deducitur, quae ex κατά "de, contra" et πάλλω "vibro, iacio" composita est.[3]

HistoriaRecensere

Catapulta ex arcu orta est. A Graecis primum inventa est gastraphetes (γαστραφέτης), manuballistae similis. Deinde pro nervis simplicibus substituti sunt funes torsi, qui constructionem machinarum maiorum, catapultarum propriorum sinivit.

Inter genera catapultarum apud Graecos notarum erant: catapulta quae aëris pressione utebatur (ἀερότονον), catapulta quae elaterem aeneum habebat (χαλκότονον), catapulta iterans (καταπέλτης πολυβόλος), catapulta levis quae sagittas (εὐθύτονον) et gravis quae lapides iaciebat (παλίντονον).[4]

Apud Romanos tormentum significabat omnem machinam qua tela fune contento iacerentur. Primum scorpio appellabatur catapulta qua sagittae, et ballista qua lapides iaciebantur. Postea ballista quoque machinam sagittiferam significare coepit. Ballista in carro posita dicebatur carroballista. Onager autem erat catapulta gravis unius funis qua lapides iaciebantur.[4]

NotaeRecensere

  1. Titus Maccius Plautus, Curculio 394.
  2.   Haec pagina verba incorporat ex Aegidii Forcellini Lexico Totius Latinitatis, 1775. Versio interretialis
  3. Online Etymology Dictionary, s.v. "catapult" (2020).
  4. 4.0 4.1 Dietwulf Baatz, "Catapult", in Brill's New Pauly, editione interretiali (2006).

Nexus interni

Nexus externiRecensere

  Vicimedia Communia plura habent quae ad catapultas spectant.
  Haec stipula ad technologiam spectat. Amplifica, si potes!
  Haec stipula ad rem militarem spectat. Amplifica, si potes!