Lingua Umbrica[1] est lingua Indoeuropaea, sub familia Italica subsummata. Lingua Umbrica et lingua Osca sunt linguae Oscoumbricae vel Sabellicae, lingua Latina autem et lingua Falerica alterum gregem format, saepe Linguae Latino-Faliscae nominatum. In Umbria in usu fuit usque ad primum saeculum a.C.n. Dicitur minus similis Latinae linguae quam sunt aliae linguae Italicae.[2]

Una e Tabulis Iguvinis: scriptura Umbrica similis est aliis scripturis Italiae.

PhonologiaRecensere

Sonus s inter vocales r fit, ut in lingua Latina. Sonus d fit fricativa similis z. Sonus -ns in fine verbo fit f in omnibus linguis Oscoumbricis; in lingua Umbrica (sed non in Osca) -nss- in medio verbo fit -f- et -ns- fit -nz-. Multae vocales breves amittuntur; diphthongi fiunt monophthongi (id quod in lingua Osca non accidit).[3]

Exemplum linguae UmbricaeRecensere

Textus Umbricae maximi momenti est Tabellae Iguvinae, Iguvii inventae anno 1444. Ecce locus e tabella sexta:

Umbre Latine
Dei Grabouie
orer ose persei ocre fisie pir
orto est
toteme Iouine arsmor dersecor
subator sent
pusei neip heritu.
Dei Grabouie
persei tuer perscler uaseto est
pesetomest peretomest
frosetomest daetomest
tuer perscler uirseto auirseto
uas est. . .
Deus Grabovie
si in monte Fisiano ignis
accensum est
aut si in populo apparationes debitae
omissae sunt
fac ut sit perinde ac si factae essent
Deus Grabovie
si in sacrificio tuo aliquis error fuit
aliqua defectio, aliqua violatio adolendi
aliquis dolus, aliqua culpa
si in sacrificio tuo aliquis, aut visus aut invisus,
error est...

Collatio verbalisRecensere

Lingua Latina Lingua Umbra[4][5]
agere ager
albus alfu
annus acnu
aut ute
bubus buf
capidis capirse
calidus calersu
catulus catel
cum pune
columba columa
ego eho
emantur emuntur
et et
est est
facest fakust
far far
filium fel
fero fertu
flora flora
frater frater
forum furu
inter anter
mano manuve
medium mefiu
me mehe
nomem nome
neque nep
nos nos
non ne
que pe
quid piri
quis pisi
quod poei
pedis persi
privus prever
prae pre
rubus rofu
salis salu
sedis serse
si sve
scriptus screhto
sunt sent
sto stahu
trans traf
tu tu
tuo tuer
ocris ocre
ille ull
verus berus
via vea
vinum vinu
vir viru
vos vos

NotaeRecensere

  1. Rudimenta linguae Umbricae
  2. Fortson, p. 298
  3. Fortson, p. 298-9
  4. https://thevore.com/umbrian/
  5. Stuart-Smith, Jane (2004). Phonetics and Philology: Sound Change in Italic. Oxford University Press.

BibliographiaRecensere

  • Buck, Carl Darling. 1904. A Grammar of Oscan and Umbrian. Bostoniae: Ginn.
  • Fortson, Benjamin W., IV. 2009. Indo-European Language and Culture: An Introduction, editio altera. Malden: Blackwell. ISBN 978-1-4051-8895-1
  • Vetter, Emil. 1953. Handbuch der italischen Dialekte. Heidelbergae: Winter.

Nexus externiRecensere