Aperire sectionem principem

Mutata

m
r2.7.3) (automaton mutat: lez:Итал чӀал; mutationes minores
|syllabus =Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae
|civitas=[[America Meridionalis]], Europa Occidentalis, [[Albania]], [[Francia]], [[Melitta]], [[Libya]]
|fabulantes=100 000 000–120 000 000100 000 000–120 000 000
|familia=lingua [[Linguae Indoeuropaeae|Indoeuropaea]] e stirpe [[Linguae Romanicae|Romanica]]
|nationes=[[Italia]], [[Helvetia]], [[Civitas Vaticana]], [[Res publica Sancti Marini|Sanctus Marinus]], [[Croatia]], [[Slovenia]]
Variis linguis [[dialectos|dialectisque]] "[[Ausbausprache - Abstandsprache - Dachsprache|Dachsprache]]" (lingua tectoria) est. Septentrionales sunt dialecti [[Gallo-Italicae dialecti|Galloitalicae]] et [[lingua Venetica|Veneticae]], etiam Histricae; exstant et Tuscae dialecti necnon mediae Italiae dialecti, etiam [[lingua Corsica|Corsae]]. Sermones vero [[Italia meridionalis|Italiae meridionalis]] et [[Sardinia]]e [[Sicilia]]eque insularum a plurimis non in numero dialectorum habentur, sed linguarum discretarum, ut linguae ([[Lingua Neapolitana|Neapolitana]], [[lingua Sarda|Sarda]], [[lingua Sicula|Sicula]]) vocentur.
 
== Morphologia ==
[[Grammatica]] linguae Italianae Latinam originem monstrat magna similitudine. Nonnullis partibus tamen grammatica Italiana a grammatica Latina differtur.
 
=== Nomen substantivum ===
Lingua Italiana [[casus (grammatica)|casus]] non habet. Complementa indirecta ex usu [[praepositio]]num nascuntur. In lingua Italiana, aliter quam Latina, sunt [[articulus (grammatica)|articuli]] qui partim statum [[nomen substantivum|nominis substantivi]] signant. Ergo sunt articulorum [[duo]]: articulus definitus et articulus indefinitus. Etiam duo speciei sunt divisae in partes plures, quas certae aestimantur: articuli [[genus (grammatica Latina)|generum]] [[genus (grammatica Latina)|masculini]] [[genus (grammatica Latina)|femininique]] (neutro genere in sermone vulgari iterum aliter Latina non invento). Genus igitur nominis substantivi ex articulis finibusque suis decernere potest.
 
=== Articuli definiti ===
{|
|'''genus masculinum'''
|}
 
=== Articuli indefiniti ===
Lingua latina non utitur non solum definitis, sed indefinitis articulis, nisi numeralibus nominibus. Apud Italianam linguam similiter ac [[lingua Theodisca|Theodiscam]] generaliter duo nomina in forma non divertunt. In hoc casu apud exempla non scribuntur articuli indefiniti, sed non significat linguam latinam non uti verbo quae Italiane respondet ad ''uno'', ''un'', ''un'''.
<br />
|}
 
=== Genera ===
[[Genus (grammatica)|Genus]] [[nomen substantivum|nominis]] potest diligenter dicere quale genus nomen Italianum habeat. Nomina plurima quae ''o'' (in lingua Latina: II et IV [[declinatio (grammatica)|declinationes]]) finiuntur, sunt masculini, exceptis e.g. ''la mano'' (manus, -us, ''f.''). Nomina plurima quae ''a'' (in lingua latina: I. declinatio) finiuntur, sunt feminini, exceptis vocibus Graecis (''il programma'', ''il problema''). Nomina quae ''e'' (in lingua latina: III.-V. declinatio) finiuntur, possunt esse et masculina et feminina.
 
=== Numerus ===
[[Numerus singularis|Numerorum singularium]] nomina finiuntur '''<nowiki>'</nowiki>o', 'a', vel 'e<nowiki>'</nowiki>'''. Nomina quae ''o'' vel ''e'' finiuntur, habet numerum pluralem ''i'' (in lingua latina: II. declinationis vocum nominativa forma est ''i'' finitimae, VI. verum est ''-us''; in III. declinatione est ''-s'', vel ''-(i)a''; in V. declinatione ''-ei''). Nomina quae ''a'' finiuntur, in numero plurali finitur ''e''. (in declinatione I. ''-ae''). Animadvertendum est in Latino sermone verba quoque esse, quae masculino genere sunt, at pars est I. declinatio, quia finitur ''a''. In lingua latina tantum in adiectiva declinatione videntur hae voces divertere a generalibus nominibus I. declinationis, sed in sermone vulgari etiam finis mutatur: eg. ''poeta'' > ''poeti'' (latine: poeta > poetae), ''idiota'' > ''idioti'' (idiota > idiotae).
<br />
:'''(loro) hanno''' - habent (3 persona)
 
== Textus exemplaris ==
'''La Toscana'''
 
:''Ex libro '''Prego 1''', a Britta Mangili et Serena Prina. Sanoma Utbildning, [[Suecia]], editio prima, [[februarius]] 2006.''
 
== Numeri ==
'''uno''' - unus
 
'''dieci''' - decem - [di'e:tʃi]
 
== Vide etiam ==
[[Fasciculus:Map_Italophone World.png|thumb|right|250px|Tabula Italice loquentium.]]
* [[Certificato di Lingua Italiana]]
* [[De vulgari eloquentia]]
 
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
 
== Bibliographia ==
*''Italian Phrasebook and Dictionary.'' [[2012]]. Ed. 5a. Lonely Planet Publications.
*Kinder, J. [[2008]]. ''CLIC: Cultura e Lingua d'Italia in CD-ROM / Culture and Language of Italy on CD-ROM.'' Novarae: Interlinea. ISBN 978-88-8212-637-7.
*Vitale, M. [[1992]]. ''Studi di Storia della Lingua Italiana.'' Mediolani: LED Edizioni Universitarie. ISBN 88-7916-015-X.
 
== Nexus externi ==
{{InterWiki|code=it}}
* [http://www.dizionario.rai.it Lexicon orthographicum et orthoëpicum Italianum]
[[kw:Italek]]
[[lb:Italienesch]]
[[lez:ИталиядинИтал чӀал]]
[[li:Italiaans]]
[[lij:Lèngoa italiann-a]]
85 242

recensiones